1. Lufta

Unë shikoj kafshën kur ajo lëpihet
Për tu ngatërruar më mirë me çdo gjë që e rrethon atë
Sytë e saj ngjyrë duhie
Befas janë pellgu që tërheq nga vetja lëveren e pistë fundërrinat
Ai që e ndalon gjithmonë njeriun
Pellgu me sheshin e tij të vogël të Operës në bark
Meqë fosforeshenca është çelësi i syve të kafshës
Që lëpihet
E gjuha e saj
Që lëshohet pa u ditur kurrë më parë se ku
Është një kryqëzim zjarresh
Nga poshtë un kundroj qiellzën e saj
Formuar prej llambash në thasë
E nën kuben ngjyrë blu të thellë
Harqe të lara me ar njëherë në perspektivë njëra nga tjetra
Ndërsa përhapet fryma e formuar nga përgjithësimi pa fund i asaj
që i shkaktojnë vetes në sheshin publik këta mjeranë gjokszbuluar
duke gëlltitur pishakë njomur me vajguri nën një shi therës kacidhesh
Lungat e Kafshës shndrisin nga këto kasaphana të rinjsh nga të cilët
dendet Numri
Ijët të mbrojtura nga zhguaj vezullues që janë ushtritë
Konveksë ku secili vërtitet më së miri mbi menteshën e tij
Ndonëse varen nga njëri tjetri jo më pak se këndesat
që shahen në agim nga plehërishta në plehërishte
Prekin mungesën e vetëdijes megjithatë disa ngulmojnë
të mbështesin se dita do të lindë
Porta kam dashur të them Kafsha lëpihet nën krah
Dhe duken - ndoshta nga qeshja - të përpëliten batakçinjtë në fundin
e tavernës
Ky mirazh nga i cili qe bërë mirësia diskutohet
Është një shtresë zhive
Kjo do mund të llapej me një hurbë
Pandeha se Kafsha kthehej drejt meje pashë përsëri fëlliqësinë e vetëtimës
Sa e bardhë është ajo në angrrat e saj në imtësinë
e pyjeve të mështeknave ku organizohet përgjimi
Në ballamarët e anijeve të saj në bashin e të cilave zhytet
një grua që kapitjet e dashurisë e kanë stolisur me një thjerrëz të gjelbër
Alarme të rreme Kafsha mban gati kthetrat e saj kurorë të fryrë rreth gjinjve
Përpiqem mos të shalakatem shumë kur ajo tund bishtin
Që është njëherësh karrocë e shtrembër e fshikullimë kamxhiku
Në aromën mbytëse të brumbullit
Nga kashta e tij ndragur me gjak të zi e ngjyrë ari drejt hënës
ai mpreh një nga brirët mbi pemën flakëruese të ankesës
Duke u mbledhur kulaç në mefshtësinë e lemerishme
E lajkatuar
Kafsha lëpin seksin unë nuk thash gjë

2. Brendësia

Një tryezë e shtruar me luksin më të madh
E gjatë me tepri
Më ndan nga gruaja e jetës
Që mezi ma zë syri
Në yllin e gotave të çdo madhësie që e mban atë përmbysur nga mbrapa
Goks zbuluar si prej shkulmash ere

3. Joshësja

Baulet e mia s’kanë më peshë etiketat janë dritëza që vrapojnë mbi pellg
Do mjaftojë gjithçka për këtë vend ku çon plot gjëra pas daljes jashtë përdorimit
karroca postës e natës
Gjithçka prej kristali të zi përgjatë mullarëve shakullinë drenjash
Kështjella që fërgëllon e unë betohem se sapo vuri
një shkreptimë përpara meje
Vendi i mashtruar prej çdo gjëje që do mund ta bënte atë të banueshëm
Unë nuk shikoj veç korridore të ngushtë të ngatërruar
Shkallë helikoidale
Vetëm në majë të kullës së vrojtimit
Shpërthen ajri i krasitur në formën e trëndafilit
I syrgjynosur besëtytnisht vendi primitiv i një krahu kallamash për t’u shtrirë
Arkitekti i marrë për atë që mbetej hapësirë e lirë
Ngjan të ketë ëndërruar një garazh për mija tryeza të rrumbullakëta
Secila e pandehur për të darkuar havjar me shampanjë
Me mua bustet e dyllit njëri më i bukur se tjetri
por mes tyre i panjohshëm është futur tinës një bust i gjallë
Buste sepse s’ka veç një sofrabez me reflekse të ndryshueshme
për të gjitha tryezat
Mjaft i mangët për të ngujuar shtatin e gjithë këtyre femrave
të rreme e të vërteta
Çdo gjë që është ose mungon nën sofrabez fashitet nga muzika
Orakulli i dëshiruar i mëqikut të një këpuce
Më i shkëlqyer se një peshk i hedhur në bar
Ose i një pulpe që bën një tufë llambash minatorësh
Ose i gjurit që hedh një fluturues në zemrën time
Ose i një goje që përkulet që përkulet për të derdhur parfumin e saj
Ose i një dore në fillim larg çastit kur duket se nuk e shmang
një prekje krahësh me dorën time
O menisk
Përtej gjithë dhuratave të lejuara e të ndaluara
Në kurriz elefantësh këto shtylla që hollohen gjer në fije
mëndafshi në shpellat
Menisk perde e mrekullueshme tangjenteje kur jeta s’është
veç një çafkë që pi
Dhe thuaj se kaq mirë unë nuk do të shikoj më ty

4. Më se i dyshimtë

Lisat janë prekur nga një sëmundje e rëndë
Thahen pasi i kanë lënë të ikin
Në një dritë ujërash plehu në perëndim të diellit
Një mori koka gjeneralësh

5. Në rrugën Shën Romane

Poezia bëhet në një shtrat si dashuria
Çarçafët e saj të shprishur janë agimi i gjërave
Poezia bëhet në pyje

Ajo ka hapësirën që i duhet asaj
Jo këtë por tjetrën që kushtëzon
syrin e gjeraqinës
vesën mbi një bargjan
Kujtimin e një shisheje vere të bardhë Traminer
të veshur mbi një tepsi argjendi
Një shufër të lartë turmalini mbi det

Dhe rrugën e aventurës mendore
Që ngjitet thikë
Një vendqëndrim dhe prishet menjëherë

Kjo nuk tellalliset nga maja çative
Është e pahijshme të lësh portën hapur
A të thërrasësh dëshmitar

Tufat e peshqve gardhet e trishtilave
Shinat në hyrjen e një stacioni të madh
Reflekset e dy brigjeve
Brazdat e bukës
Flluskat e rrëkesë
Ditët e kalendarit
Lule balçi

Akti i dashurisë dhe akti i poezisë
Janë të kundërt
Me leximin e gazetës me zë të lartë

Drejtimi i rrezes së diellit
Drita e rimtë që bashkon prerjet gdhe
të druvarit

Filli i balonës në formë zemre ose rrjete zogjsh
Goditja ritmike e bishtit të kastorit
Zelli i vetëtimës
Hedhja e sheqerkave nga lartësia e shkallëve të vjetra
Orteku

Dhoma e ngashënjimeve
Jo zotërinj kjo nuk është Dhoma e Tetë
As avujt e fjetores një mbrëmje të diele

Figurat e vallëzimit luajtur tejdukshëm mbi pellgje
Mbërthimi pas një muri i një trupi femre
me hedhje kamash

Pufkat e holla të tymit
Kaçurrelat e flokëve të tu
Lakorja e sfungjerit të Filipineve
Vargje perlash të gjarprit koral
Hyrja e shermashekut në gërmadha
Ajo ka gjithë kohën përpara

Shtrëngimi poetik si shtrëngimi i mishit
Aq sa zgjat
Ndalon çdo panoramë mbi mjerimin e botës

6. Pleine marge
(1940)
Pierre Mabij-it

Unë s’ jam për ithtarët
S‘kam banuar kurrë në lokalitetin Bretkosërishtet
Llamba e zemrës sime kërcet e ikën e shpejt lemzon pranë
trojeve
Unë kurrë s’kam qenë shtyrë veç drejt atij që s’e përpin kujdesi
Një pemë e rrëmbyer nga uragani
Anije xixëllimash e ngarë nga një muço
Ndërtesë me vështrim të vetëm pa pulitjen e hardhucës e mija
gjethnaja

Unë s’kam parë askënd veç femrave që gjenin belanë
me kohën e tyre
Ose pikërisht ato ngjiteshin drejt meje të ngritura nga avujt e një honi
Ose ende munguese më pak se një sekondë më parë më prinin
me hapin robot të Daullexhiut
Në rrugën ku flokët e tyre në erën më të vogël ngrinin pishtarin

Midis të gjithave kjo mbretëreshë e Bizantit me sytë të hedhur
aq larg përtej detit
Sa unë s’gjendem kurrë në lagjen e Markatave ku ajo mu shfaq
Pa shumimin e saj sa të ha syri në xhamat e karrocave
të shitëseve të manushaqeve

Midis të gjithave fëmija e shpellave me shtrëngimin e tij që e zgjat
gjithë jetën natën eskimeze
Kur tashmë agu pa frymë gdhend drerin e tij mbi xham

Midis të gjithave fetarja me buzë murgeshe
Në mikrobusin nga Krozoni në Kimper
Që me zhurmën e qerpikëve të saj trazon trishtilin me kësulë të zezë e bark
të verdhë
E lepuri me grremç do rrëshqasë me këmbët e kryqëzuara

Midis të gjithave rojtarja e vjetër e vogël me flatra e Portës
Me anë të së cilës hamendjet depërtojnë midis karrocave të riksha-ve
Ajo më tregon vargun e arkave me mbishkrime ideografike përgjatë Senës
Ajo është në këmbë mbi vezën e thyer të lotusit pranë veshit tim

Midis të gjithave ajo që më buzëqesh nga thellësia e pellgut të Berrit
Kur nga një urë e Martigë-ve i ndodh të ndjekë mbështetur tek unë
procesionin e ngadaltë të llambave të harkuara
Me fustan balloje të meduzave që vërtiten në shkëlqim
Ajo që hiqet se ndodhet për hiçmosgjë në këtë festë
Për të shpërfillur atë që kjo përcjellje për çdo ditë në dy drejtimet
është blatim urimi

Midis të gjithave

Unë kthehem përsëri te ujqit e mi te mënyrat e mia të ndjesive
Madhështia e vërtetë
Është se divani i karfosur me atllas të bardhë
Mban yllin e shqyerjes

Më nevojiten këto shkëlqime të bujshme mbrëmjeje që godasin
tërthorazi pyllin tënd prej dafinash

Guaskat gjigante të sistemeve të formuara që paraqiten me prerje
të çrregullta në fshat
Me shkallë sedefi e reflekse qelqesh të vjetër
fenerësh
Nuk më mbajnë veç për funksionin e anës marramendëse
Mësuar njeriut i cili për të mos lënë gjë të shpëtojë
Prej zhurmës së madhe
Ndonjëherë ka shkuar deri sa të thyej pedalet

Marr çfarë më lipset në thyerjet e shkëmbit atje ku deti
Shpejton globet e tij të kuajve xhindosur prej qenve që ulërijnë
Ku vetëdija s’është më bukë në pallton e saj prej mbreti
Por puthja e vetmja që rimbushet nga vetë prushi i saj

E deri qenie të shtyra në një rrugë që s’është e imja
Që është e tillë sa e merr lehtë për të kundërtën e simes
Ajo mbulohet nga rëra fillimisht në fabulën e zanafillave
Por era ngrihet befas
parmakët kanë nisur të lëkunden madhështorë
rreth mollës së tyre me ngjyrat e ylberit
Për to ky ka qenë universi i flakur nga dritarja
Pa u kujdesur më për atë që nuk do duhej kurrë të mbaronte
Dita e nata duke këmbyer premtimet e tyre
Ose të dashurit që në mungesë të kohës gjejnë e humbin unazën
e burimit të tyre

O lëvizje e madhe e dukshme me anën e të cilës të tjerët
arrijnë të jenë të mitë
Bile dhe ata në kukurisjet e jetës të gjithë rrethuar nga zhguni
Ata vështrimi i të cilëve bën një grisje të kuqe në kaçube manash
Më marrin me vete më tërheqin ku s’di nga të shkoj
Sy lidhur ti digjesh ti largohesh ti largohesh
Sado të kenë trokitur tryeza e tyre është shtruar tek unë

Papa im i bukur me kurorë veshtulle me kokën lart mbi gjithë
ato balle të përkulur

Joakim dë Florë i tërhequr nga engjëj të lemerishëm
Që për disa orë sot ulin akoma krahët e tyre mbi lagjet e jashtme
Ku oxhakët kërcasin duke ftuar në një zgjidhje më pranë dhembshurisë
Se konstruksionet shtatëfaqësh ngjyrëtrëndafili të Xhotos

Mjeshtër Ekhard mjeshtri im në bujtinën e arsyes
Ku Hegeli i thotë Novalis - it Me atë ne kemi gjithçka
që na duhet dhe nisen
Me ata e me erën unë kam gjithçka që më nevojitet

Jansenius po unë ju prisja princ i përpikërisë
Duhet të kesh ftohtë
I vetmi që në të gjallë ia doli mbanë të mos ishte veç hija e tij
E nga pluhuri i tij shihet të ngrihet duke kërcënuar gjithë qytetin
lulja e ngërçit
Pâris dhjaku

Bukuroshja e dhunuara e nënshtruara dërrmuesja Kadiere

Dhe ju zotërinj Mirëdita
Që me salltanet të madh keni kryqëzuar vërtet dy gra besoj
Ju që një fshatar plak nga Farein - në - Dol
Në shtëpinë e tij midis portreteve të Maratit e Nënës Engjëllore
Më thoshte që duke u zhdukur u keni lënë atyre që kanë ardhur
e do mund të vinë
Zahire për shumë kohë

Salon-Martigues, shtator 1940

7. Markezi i Sadit është kthyer

Markezi i Sadit është kthyer brenda vullkanit në shpërthim
Prej nga kishte ardhur
Me duart e tij të bukura akoma të stolisura me thekë
Sytë e tij prej vashe
E këtë arsye njëlloj me të shpëtojë kush të mundet që s’ishte
Veç e tij
Por nga salloni fosforeshent me llamba rropullish
Ai nuk reshte së lëshuari urdhra misteriozë
Që hapin një zgërbonjë në natën morale
Me anë të kësaj çepoje un shikoj
Hijet e mëdha plot kërcëllitje lëvozhga e vjetër e gërryer
Prishet
Për të më lejuar të dashuroj ty
Si burri i parë dashuroi gruan e parë
Në liri të plotë
Kjo liri
Për të cilën zjarri vetë është bërë burrë
Për të cilën markezi i Sadit sfidoi shekujt e pemëve të tij
të mëdha abstrakte
Akrobatë tragjikë
Kapur në fillin e Virgjëreshës së dëshirës

8. Bota në një puthje

Bota në një puthje
Ahengxhiu me thupër lajthie qepur mbi mëngët
Qetëson një tufë majmunësh-luanë të rinj
Të zbritur me potere të madhe nga korniza
Gjithçka bëhet e marrtë shikoj të kalojë pajtoni i natës
Tërhequr nga amfibë me këpucë të bruzta
Hyrja xixëlluese e dhunës që shpie në varr
Kalldrëm qepallash me qerpikët e tyre
Dhëmb për dhëmb shkapërderdh një popullatë yjesh
E ti larushitesh për mua me iridë vese të zezë
Ndërsa caqet e llahtarshme mendore
Me loze hardhie
Shkrihen në ndjenjën e gjatësisë
Duke i hapur udhë çafkave
Që gjejnë përsëri liqenin fqinj
Shulat e spektaklit janë mrekullisht të përdredhur
Një bosht i gjatë ajri dëshmon vetëm arratinë e njeriut
Pa gdhirë mirë midis jonxhës së famshme
Ora
S’është më veç çfarë tingëllojnë monedhat e arit të arixhiut
Në fletët - teh koreopsish
Një kalorëse në këmbë mbi një kalë që rend galop
të përhimë nga lëmshe stuhish
Nga larg krahët janë gjithmonë në tërheqje anësore
Rombi i pluhurosur në anën e poshtme më kujton
Tendën zbukuruar me bizonë të rimtë
Prej Indianëve të jastëkut
Jashtë ajri provon dorashkat veshtullore
Mbi një banak uji të kulluar
Bota në një puthje bota
Zhguajt të mitë
Zhguajt e breshkës së madhe qiellore me bark ujëthithës
Që lufton çdo natë në dashuri
Me breshkën e madhe të zezë dyzetkëmbëshin vigan të rrënjëve

9. Gjithmonë për herë të parë

Gjithmonë për herë të parë
Paksa të njoh nga pamja
Ti kthehesh në aksh orë të natës në një shtëpi të pjerrët me
dritaren time
Shtëpi krejt imagjinare
Atje nga një çast në tjetrin
Në errësirën e pastër
Jam gati të pres atë që edhe një herë shfaqet si çarja magjepse
Çarja e vetme
E fasadës dhe e zemrës sime
Sa më shumë të afrohem ty
Në realitet
Aq më shumë çelësi këndon në portën e dhomës së panjohur
Ku ti mu shfaqe vetëm
Ti je pikësëpari e derdhur nga koka te këmbët në brilant
Këndi levarash i një perdeje
Është një fushë jaseminësh që kam kundruar në mëngjes mbi një rrugë
të rrethinave të Grass - it
Me vjelëset e saj të luleve tërthoras
Prapa tyre fleta e errët që bie nga bimët e hequra
Para tyre trekëndëshi i joshjes
Me perden të ngritur pa u dukur
Futen në zallahi gjithë lulet
Ti kapërthehesh me këtë orë shumë të gjatë
kurrë aq të turbullt gjer në gjumë
Ti ashtu si mundje të ishe
E njëjta, përjashto që nuk do të takoj ndoshta kurrë
Ti bën sikur s’e di që të vëzhgoj
Mrekullueshëm s’jam shumë i sigurt se e di këtë
Plogështia jote m’i mbush sytë me lot
Një re interpretimesh rrethon secilin prej gjesteve të tua
Është një gjueti me mjaltë
Ka shilarthe mbi një urë ka togje degësh
që rrezikojnë të çjerrin ty në pyll
Ka në një vitrinë rruga Notre-Dame-de-Lorete
Dy këmbë të bukura kryq futur në çorape të gjata
Që hapen në qendrën e një tërfili të madh ngjyrë të bardhë
Ka një shkallë mëndafshi shpalosur mbi shermashek
Ka
Çfarë më harkon mbi humbellë
Nga shkrirja pa shpresën e pranisë tënde e të mungesës tënde
Unë kam gjetur sekretin
Për të dashur ty
Gjithmonë për herë të parë

10. Më thonë se atje poshtë

Më thonë se atje poshtë plazhet janë të zinj
Nga lava që zbret në det
E shtillen rrëzë një mali të pamat që avullon nga bora
Nën një diell të dytë prej kanarinash të egra
Cili është pra ky vend i largët
Që duket se nxjerr gjithë dritën e tij nga jeta jote
Ai fërgëllon shumë i vërtetë në majën e qerpikëve të tu
I butë në ngjyrën e lëkurës tënde si një lëvere jolëndore
E sapo nxjerrë nga baulja gjysmë e mbyllur e viteve
Mbrapa teje
Duke lëshuar zjarret e tij të fundit murrakë mes këmbëve të tua
Toka e parajsës së humbur
Xham pasqyrash të errëta dashurie
E më poshtë drejt krahëve të tu që hapen
Në provat që jep pranvera
TË PASTAJME
Nga mosqenia e së keqes
Gjithë molla e lulëzuar e detit

11. Lëvizje

Lëvizje përsëri
Lëvizje ritmike nga thërrmimi i guaskave të midhjeve
dhe i yjeve detarë
Në pikantet e ishujve fatlumë
Mendoj për një libër shumë të vjetër udhëtimesh
Ku tregohet se një marinar i braktisur në një nga këto ishuj
Pat dalldisur aq marrëzisht pas një vendaseje
E zjarrtiseshin për tu dashuruar aq marrëzisht
Sa për çdo gjë arrinin të këmbenin përshtypje
ndonjëherë shumë të holla
me anë të një gjuhe të vetme përkëdheljesh
Kur të shikoj gjej përsëri te vetja këtë burrë që kishte
harruar me shumë kënaqësi fjalën
Dhe buzëqesh kur një mik më qorton jo pa arsye
Që s’kam treguar në përgjithësi
mosbesimin e duhur ndaj këtij kapërthimi poetik
Ai thotë gjithashtu për këtë ndjesi të rreme tiranike
Se do ishte nostalgjia e kohës së artë
Por ngjarjet e kohës s’janë doemos të zhveshura
prej çdo kuptimi të fillimit e të fundit
Edhe takimi
Vërtet i zgjedhur sa ai mund të jetë
Nga gruaja e nga burri
Ti që unë zbuloj e që mbetesh për mua gjithmonë për tu zbuluar
Lundërtarët e parë më pak në kërkim të vendeve
se të arsyeve të veta
Lundrojnë pambarim në zërin e sirenave
Ky takim
Me gjithçka që ai përmban në distancën e fatalitetit
Ky nxitim njëri në drejtim të tjetrit i dy sistemeve të mbajtura
veç e veç për subjektivë
Vë në lëvizje një shumicë fenomenesh shumë realë
Që ndjekin formimin e një bote tjetër
Të natyrës që na turpëron me atë që do na zinte syri
Në mungesë të saj
Prej kësaj bote
Mizoria e qytetërimeve s’mund të na bëjë gjë
Lexoja pak më parë rreth Njerëzimit
Se në Oïrotes
Në një vend ku gjithë vajzat e bukura para njëzet vjetësh
U qenë shitur bejlerëve
Gruaja duke pas fituar tani të drejtën për të pas në dorë vetveten
Qe e mundur të shikonte
Një djalosh që t’i sjellë një vajze të re një buqetë të vogël

12. Violeta Nozier
(1933)

Të gjitha perdet e botës lëshuar mbi sytë e tu
Ato mundohen më kot
Para pasqyrës së tyre aq sa mbeten pa frymë
Për të tendosur harkun e mallkuar të origjinës
e të pasardhësve
Ti s’i ngjan më askujt as gjallë as të vdekur
Mitologjike nga koka gjer te këmbët
Burgu yt është shenja që ato përpiqen ta arrijnë
në gjumin e tyre
Të gjithë kthehen aty ai i asgjëson ato

Siç përtërihemi në burimin e një parfumi në rrugë
Ato shpështjellin fshehtas udhën tënde
Shkollarja e bukur e liceut Fenelon që rriste një lakuriq nate
në bankën e sajë
Lulebora e dërrasës së zezë
Rigjen vatrën familjare ku hapet
Një dritare morale natën
Prindërit dhe një herë sakrifikojnë për fëmijën e tyre
Vendoset mbulesa mbi tavolinën e operacionit
Burri i mirë është i zi për më shumë gjasë
Makinist thonë i trenave presidencial
Në një vend defektesh shefi i lartë i shtetit
Kur nuk udhëton në këmbë nga frika e biçikletave
S’ka më të ngutshme se të tërheqë sinjalin e alarmit
për të lodruar në këmishë përmbi shpatinë
Gruaja e përsosur ka lexuar Kornejin në librin
e shkollës së vajzës së saj
Gruaja franceze dhe e ka përfshirë atë
Si apartamenti i saj përfshin një kthinëz të veçantë rrangullash
Ku shndrit në mënyrë të mistershme një lëvere
Ajo s’është nga ato që futin tinës duke qeshur njëzet franga
në çorapin e tyre
Kartëmonedha mijëshe e qepur në tegelin e fundit të saj
I siguron një ngurtësi para-kufome
Fqinjët janë të kënaqur
Gjithë rreth e përqark tokës
Të kënaqur për të qenë fqinj

Historia do thotë
Se Z. Nozier ishte një burrë shumë i matur
Jo vetëm se kishte kursyer pesëqind e gjashtëdhjetë e pesë mijë
franga
Por sidomos se kishte zgjedhur për vajzën e tij një emër
në pjesën e parë të të cilit mund të shplekste
psikanalitikisht programin e tij
Biblioteka e krevatit dua të them komodina
Nuk ka më pas kësaj veç një vlerë zbukurimi
Babai im harron ndonjëherë se unë jam vajza e tij
I shastisuri
Ai që në të njëjtën kohë ka frikë dhe ëndërron të tradhtohet
Fjalë të paqarta si një agoni mbi një merak
Kush thotë se i ka dëgjuar ato nga goja jote shpërfill gjithçka
që ia vlen të shpërfillet
Ky lloj guximi sot është i vetmi
Ai na dëmshpërblen vetëm ai për këtë dyndje drejt një tende murgeshash
Që nuk është më
Tendë e bukur si një krater

Por çfarë ndihme
Një burrë tjetër të cilit i besoje pikëllimin tënd
Në një shtrat një burrë që të kishte kërkuar kënaqësi
Dhuratë ngaherë e pakrahasueshme e rinisë
Ai ka marrë sekretin tënde përmes përkëdheljeve të tua
Lipsej që ky kalimtar të ishte pa rëndësi
Drejt teje s’ka ditur të bëjë të fluturojë veç një flakurimë
në natën pa gjumë
Që ti krisje e ikje
Ti s’mund ta humbje atë veç në krahët e rastësisë
Që i bën aq valëvitëse pasdreket e vona të Parisit
rreth femrave me sy kristali të çmendur
Pre e dëshirës pa fre anonime
Të cilës i bën jehonë mrekullisht vetëm
Në heshtje
Për ne emri që babai yt të ka dhënë e të ka ngazëllyer

Futet tinës ku ka qëndruar taka jote e lartë prej sheqeri

S’ndryshon gjë nëse ato bëjnë ose jo sikur kjo s’u ka hije
Përpara seksit tënd fluturak si një lule e Katakombeve
Studentë pleq gazetarë të kalbur revolucionarë të rremë
priftërinj gjykatës
Avokatë të paqëndrueshëm
E dinë mirë se aty mbaron çdo hierarki

Megjithatë një djalosh të priste enigmatik në një
tarracë kafeneje
Ky djalosh i cili në Lagjen Latine duket se shiste ndërkohë
Aksione franceze
Resht së qeni armiku im meqë ti e doje atë
Do kishit mundur të jetonit bashkë ndonëse është aq e vështirë
për të jetuar me dashurinë tënde
Ai të shkruante duke ikur e dashur Vajzë e Keqe
Është ende i bukur
Me çfarë dimë deri tani paraja fëmijërore s’është
veç shkuma e dallgës
Shumë kohë pas kalorësisë dhe Kalorësisë së qenve
Violetë
Takimi nuk do jetë më poetikisht veç një femër e vetme
në korijet që nuk gjenden të Fushë - Marsit
E ulur me këmbët në X mbi një karrige të verdhë

13. Pa përvojë

Nuk është harruar
Përpjekja e çuditshme e rrëmbimit
Pa shiko një yll megjithëse ende mesi i ditës
I kësaj vajze katërmbëdhjetë vjeçe
Katër më shumë se gishtat
Që merrte ashensorin
Unë shikoj gjinjtë e saj sepse kaq e zhveshur qe
U ngjajnë shamive që thahen mbi një trëndafil
Apartamenti i prindërve të saj
Babai një piketë e rrasur fort në mugëtirë
nëna piramidë e hijshme abazhuri
Apartamenti në katin e katërt të një shtëpie
të rrugës Shën-Martin
Jo larg Portës së ruajtur nga dy salamandra gjigante
Poshtë së cilës unë rri vetë për orë e orë çdo ditë
Qofsha në Paris ose jo
Qumështorja e bukur e thërrasim vashë Qumështorja
Shqetësohet nga ndalimi i ashensorit midis katit
të dyte e të tretë
Në gjashtë të mbrëmjes kur lagja Shën-Martin
nis të bluaj gjipsin e bananieres së xhamit me ngjyra
Të mbetesh kështu i varur si zinxhiri i një xhakete meksikane
Nuk ka asgjë sidomos ngazëllimtare
Platforma e katit të dytë disa hapa poshtë Qumështores
mbart dërrasë të hollë ngjalën e një parmaku
e ca barëra të bukur murrakë shumë të gjatë
Që i ngjajnë një petku burri
Vashëza e habitur në mes të ngjitjes krahasohet me
një djall me pendë
Ajo ka sy më të blertë se sa zakonisht është e blerta
engjëllore
E këto sy zhyten digjen në sy të tjerë mbi të cilët
rrëshqet një flakë bori
Nga poshtë pulpat e qumështores ndrisin pak vëngër
janë dy zogj të murgët që duhet të jenë më të vakët
e më të epshëm se gjithë të tjerët
Sytë prej bori ngulen aty një çast pastaj vështrimi
vezullues hapet mbi fustan
Delikat Parisian
Është mjaft që ato dy qenie të kuptohen
Kështu në një kolibe në kohë shiu nën tropikë
nervozizmi bën mrekullinë
Insektet me trup shumë të vogël shpalosin flamurët
e vërtetë që zvargen kudo nëpër skuta
Një portë që shket mbi vetveten me zhurmën e një
ombrelle që mbyllet
Fëmija është në krahët e burrit ai ndjen të fërgëllojë
mishi përmbi leqet nën fustanin që ngrihet pak si një lulevath
Shkalla e ndriçuar keq hijet zmadhohen mbi murin prej
mermeri artificial
Hije kuajsh lëshuar me të gjithë frerët në tufan
Hije çufrajash që vrapojnë sipas radhës shumë larg
njëra tjetrës
E sidomos hije valltarësh gjithmonë i njëjti çift mbi një
platformë rrotulluese me anët e shajakta
Ky çast bën të çakërdiset treni i rrumbullakët i lavjerrësve
Rruga flak shkreptima Qumështorja buzëqesh tinës midis
frikës dhe ëndjes
Shoh zemrën e saj në këtë çast është e hutuar qartas
është burbuqja e parë që hov nga një gështenjë
e trëndafiltë
Një fjalë e gjithçka shpëtohet
Një fjalë e gjithçka humbet
I panjohuri atje tundimi si askund tjetër nën këtë qiell
me kashtë vargonjsh

Por dhe frika nën këtë kube shumë shqetësuese nga hapat
që shkojnë e vijnë
E bërjes së një pirgu allçie nga kjo shtëpi që është
shumë larg
Një pirg allçie në një strehë ku do fillonin të dashuroheshin
Frika e harrimit të gishtërinjve të saj në një libër për të mos prekur më
E mbylljes së syve të saj mbi vazhdën e njeriut të parë që vjen
për ta shmangur si e marrë
Çfarë çasti
Të tjerat dihen
E shtëna e revolverit dhe gjaku që kërcen me lehtësi shkallët e blerta
Jo aq shpejt sa burri
shenja e tij e dhënë 1m. 65 portieri nuk ka guxuar ta ndalojë këtë
vizitor të pazakontë por të sjellshëm
Nga ana tjetër ai ishte shumë i pashëm
Të mos ikë duke ndezur një cigare
Më të ëmbël se dhembja për të dashuruar e për të qenë
i dashuruar

14. Kujdesi

Në Paris kulla Shën-Zhak luhatëse
Si një luledielli
Vjen ndonjëherë ballas të ndeshë Senën e hija e sajë rrëshqet
pa u vënë re midis rimorkiatorëve
Këtë çast majë gishtërinjve në gjumë
Unë shkoj drejt dhomës ku jam shtrirë
Dhe i ve zjarrin
Që asgjë të mos mbetet prej pranimit që ma patën shkulur
Mobiliet atëherë i bëjnë vend kafshëve me të njëjtit shtat
që më vështrojnë vëllazërisht
Luanë në krifat e të cilëve karriget përfundojnë së shkretuari
Peshkaqenë me barkun e bardhë ku përfshihet dridhërima e fundit
e çarçafëve
Në kohën e dashurisë e të qepallave mavi
Shoh të digjem kur më vjen radha shoh këtë skutë
madhështore hiçasgjëje
Që qe trupi im
I gërmuar nga sqepat e durueshëm të kurrillave të zjarrit
Kur gjithçka mbaron i padukshëm futem në sarkofag
Pa u ruajtur nga kalimtarët e jetës me hapat e zvargur që tingëllojnë
shumë larg
Shikoj halat e diellit
Përmes murrizit të shiut
Dëgjoj të grisen ndërresat njerëzore si një gjethe e madhe
Nën thoin e mungesës dhe pranisë që janë bashkëfajtorë
Çdo avlëmend venitet e s’mbetet veç një qëndisje
e parfumuar
Një guaskë prej dantelle me formën e përpiktë të një gjiri
Unë nuk prek më veç zemrën e gjërave unë mbaj fillin

15. Vdekja e trëndafiltë

Oktapodët me fletë do prijnë për herë të fundit barkën me velat e bëra
në këtë ditë të vetme orë për orë
Kjo është pasdrekja e vetme ku ti do ndjesh të ngjitet
në flokët e tua dielli i bardhë e i murrmë
Nga birucat do lotojë një liker më i fortë se vdekja
Kur e sodit nga maja një honi
Kometat do mbështeten butësisht në pyje para se t’i asgjësojnë
E gjithçka do shkojë në dashurinë e pandashme
Nëse ndonjëherë motivi i lumenjve zhduket
Para se të bjerë natë e plotë ti do vëzhgosh
Pushimin e plotë të argjendit
Mbi një pjeshkë në lulëzim do duken duart
Që shkruan këto vargje e që do jenë boshte argjendi
Ato po e po por dhe dallëndyshe argjendi mbi avlëmendin e shiut
Do shikosh horizontin te çelet e befas gjithçka do mbarojë
për puthjen e hapësirës
Por frika s’do jetë më e qelqet e qiellit e të detit
Do fluturojnë në erë më fort se ne
Ç’do bëj unë nga fërgëllima e zërit tënd
Miu kërcimtar rreth të vetmit llambadar që s’do bjerë
Çikriku i kohës
Unë do ngjitem në zemrat e njerëzve
Për një torturë të fundit
Uria ime do vërtitet si një diamant shumë faqesh
Ajo do thurë flokët e fëmijës së saj zjarrit
Heshtjes e jetës
Ashtu si adonidet vjeshtake ose pikë gjaku
Por emrat e dashnorëve do jenë harruar
Në dritën e çmendur
Nesër do gënjehesh nga rinia jote
Nga e madhja rinia jote xixëllonjë
Vetëm jehonat do riprodhojnë gjithë vendet që ishin
E në bimësinë e zdritshme pafund
Ti do shëtisësh me shpejtësinë
Që komandon kafshët e pyllit
Rrënojës sime ndoshta aty ti do gërvishtesh
Pa e vështruar atë ashtu siç hidhemi mbi një armë të lëkundur
Sepse do t’i përkas zbrazëtisë të ngjashme me shkallaret
E një shkalle ku lëvizja quhet brengë e madhe
Për ty parfumet qysh atëherë parfume të ndaluar
Engjëllore
Nën myshkun e gërryer e nën hapat e tu që s’janë hapa
Ëndrrat e mia do jenë formale e të kota si zhurma e qepallave
të ujit të errët
Do futem tek të tuat për të vëzhguar thellësinë e
lotëve të tu
Thirrjet e mia do të lenë ëmblas të hutuar
E në trenin formuar nga breshka akulli
S’do tërheqësh sinjalin e alarmit
Do mbërrish vetëm në këtë plazh të humbur
Ku një yll do zbresë mbi plaçka e tua prej rëre

16. Sfinksi vertebral

Gruaja hija e duruar e grremtë i bie qark kalldrëmeve
Tendat veneciane hapen e mbyllen mbi sheshin
Ku shkojnë të lirshme kafshë të ndjekura nga zjarre
Fenerët e lagur spërkatin me avull rrethuar nga një re sysh blu
Që veshin peizazhin përpjetë lumit të qytetit
Këtë mëngjes bashi i diellit ashtu si përpihesh ti prej këngëve madhështore
pëshpëritur sipas modës së vjetrës nga përgjueset lakuriqe pas perdeve
Ndërsa arumet gjigante vërtiten rreth belit të tyre
E manekini i përgjakur kërcen mbi tre këmbët e tij në pullazinë
Ai vjen thonë ato duke harkuar qafën e tyre mbi të cilën hovi i
gërshetave çliron akullnaja pakëz të trëndafilta
Që këputen nën peshën e një rreze drite rënë nga grilat e shqyera
Ai vjen është ujku me dhëmbë xhami
Ai që gërryen orën në kutizat e rrumbullakëta
Ai që thith kundërmimet tepër të thekshme të barërave
Ai që avullon zjarre të vegjël mbrëmjes tek kalon nëpër rrepat
Kolonat e apartamenteve të mëdhenj prej mermeri e bimë parfumesh
sokëllijnë
Sokëllijnë e tunden nga këto lëvizje vajtje-ardhje që gjallëronin
gjer atëherë veç ca ambiente kolosale të uzinave
Gratë si të ngrira mbi platformat rrotulluese shkojnë të shohin
Është ditë majtas por natë krejt natë djathtas
Ka grumbuj degësh ende plot zogj që kalojnë në pikë të vrapit
duke errësuar çeltirën e dritares
Zogj të bardhë që pjellin vezë të zeza
Ku janë këta zogj që zëvendësojnë tani yjet qarkuar me dy radhë perlash
Një kokë peshku shumë shumë e gjatë nuk është ende ai
Nga koka e peshkut lindin vasha që shkundin një sitë
E nga sita e zemrave prej lotësh Batavie
Ai vjen është ujku me dhëmbë xhami
Ai që fluturonte shumë lart mbi trojet midis pallateve që rishfaqen
sipër shtëpive
Me bimë majëmprehta të kthyera drejt syve të tij
Me një të blertë për të shpërfillur një shishe shkume të përmbysur në borë
Thonjtë e tij prej nefriti ku kundrohet duke fluturuar
Qimja tij me ngjyrë shkëndijash
Është ai që uturin në farka muzgut e në dollapë të braktisur rrobash
Është i dukshëm mund ta prekësh shtyn përpara me lavjerrësin
e tij vargun e tendosur të dallëndysheve
Përgjueset përkulen përkulen nga dritaret
Në gjithë krahun e tyre të hijes në gjithë krahun e tyre të dritës
Çikriku i ditës tërhiqet nga goditjet e vogla të krahut të parajsës
së rërës
Pedalet e natës lëvizin pareshtur

17. Elementi Kalë

Ne zogjtë që ti magjeps gjithmonë nga lartësia e këtyre tarracave
E që çdo natë nuk vizitojmë veç një degë të lulëzuar të shpatullave
tua në dorëzat e karros tënde të dashur
Që shkulemi nga kyçi yt më rrëmbyeshëm se shkëndijat
Ne jemi psherëtimat e statujës prej qelqi që ngrihet në bërryl kur njeriu fle
E kur zgërbonja të shndritshme hapen në shtratin e tij
Zgërbonja nga mund të ajgëtosh drerë me brirë korali në një lirishtë
E gra të zhveshura poshtë në thellësi të një miniere
Të kujtohet ti ngriheshe dhe zbrisje nga treni
Pa ia hedhur sytë lokomotivës pre e rrënjëve të pafund barometrike
Që ankohet në pyllin e virgjër me gjithë kaldajat e sajë të lënduara
Me oxhaqet që tymojnë hiacint e të shtyrë prej gjarpërinjsh blu
Ne të paraprinim atëherë ne bimët që vuanim nga metamorfozat
Që çdo natë bëjmë shenja të kapshme për njeriun
Ndërsa shtëpia e tij shembet e ai habitet përpara ngjashmërive
të veçanta
Që kërkon krevati i tij me korridorin e shkallën
Shkalla degëzohet pambarimisht
Ajo të çon në një portë mullari zgjerohet befas mbi një shesh publik
Është bërë prej shpine mjellmash me një krah hapur për parmakun
Sillet përreth vetes sikur do kafshohej
Por jo kënaqet që hap mbi hapat tona të gjitha shkallaret si sirtarë
Sirtarë buke sirtarë vere sirtarë sapuni sirtarë pasqyrash sirtarë shkallësh
Sirtarë mishi flokë me grushte
Në këtë orë ku mija rosakë Vokansoni lëmojnë pendët
Pa të kthyer mbrapsht ti kapje mistrinë me të cilën bëhen gjinjtë
Ne të buzëqeshnim ti na mbaje për mesi
E silleshim pas dëshirës tënde
Të palëvizshëm nën qepallat tona përgjithmonë siç do gruaja
të shohë burrin
Pasi ka bërë dashuri

18. Hoteli i shkëndijave

Flutura filozofike
Rri mbi yllin e trëndafiltë
E kjo formon një dritare të ferrit
Burri me maskë është gjithmonë në këmbë para gruas lakuriq
Me flokët që i shkasin ashtu si drita në mëngjes mbi një fener rruge
të cilin kanë harruar ta shuajnë
Mobiliet mjeshtërore entuziazmojnë dhomën që luan si zhongler
Me zbukurime trëndafilash muralë
Rrezet e sajë të diellit rrotullar
Kallëpe gotash
Brenda të cilave kaltërohet një qiell si i ngrirë
Në kujtim të kraharorit të pakrahasueshëm
Tani reja e kopshtit kalon mbi kokën e burrit që sapo u ul
Ai pret dypjesësh gruan me bust magjie me sy Parme
Është ora kur ujku boreal me pamjen e rëndë të zgjuarsisë
shtriqet dhe kursen një ditë
Në anën tjetër shiu tërhuzet mbi shëtitoret e një qyteti të madh
Shiu në mjegull me zhargët e diellit mbi lulet e kuqe
Shiu e limonada e kohërave te shkuara
Këmbët nën mjegullinë frutore i bien rrotull serrës
Nuk shquhet më veç një dorë shumë e bardhë pulsi paraqitet nga dy krahë
shumë të vegjël
Lavjerrësi i mungesës lëkundet mes katër muresh
Duke copëtuar kokat
Nga arratisen tufa mbretërish që formojnë aty për aty luftën
Deri sa eklipsi i Lindjes
I bruztë në fund të filxhanëve
Zbulon shtratin barabrinjës me çarçafët ngjyrë prej atyre luleve
që i quajnë ortekë
Tryeza rrumbullake tërheqëse tenda të grisura
Sa një libër i vogël me çjerrje të këtyre fjalëve Vendi i të nesërmes
Autori i të cilëve mban një emër të çuditshëm
Në sinjalizimin e errët tokësor

19. Qëndrimet spektrore

Unë s’i jap asnjë rëndësi jetës
Nuk citos më të voglën flutur jete për interes
Unë nuk i duhem jetës
Por degëzat e kripës degëzat e bardha
Çdo flluskë hijesh
E luletaçe deti
Zbresin e marrin frymë brenda mendimit tim
Vijnë nga lotët që unë nuk derdh
Nga hapat që s’kam bërë që janë dy herë hapa
Për të cilët rëra kujtohet gjatë baticës
Shufrat prej hekuri janë në brendësi të kafazit
E zogjtë vijnë nga shumë lart të këndojnë para këtyre hekurave
Një tunel bashkon të gjithë parfumet
Një ditë një grua u fut aty
Ajo u bë aq shndritëse sa unë s‘munda ta shoh
Me këta sy që më kanë parë mua vetë të digjem
Kisha tashmë këtë moshë që kam
Dhe kujdesem për veten për mendimin tim si një rojtar nate
në një fabrikë të pamatur
Rojtar i vetëm
Shesh-kalimi mahniste gjithmonë të njëjtët tramvaje
Figurat e allçisë s’e kishin humbur aspak shprehjen e tyre
Ato kafshonin fikun e buzëqeshjes
Njoh një tapiceri në një qytet të zhdukur
Nëse me pëlqente t’ju shfaqesha veshur me këtë cohë
Ju do besonit ne ardhjen e fundit tuaj
Si në timin
Më në fund gurrat do kuptonin se nuk duhet thënë Gurrë
Ujqit i joshim me pasqyra bore
Zotëroj një barkë të shkujdesur ndaj çdo klime
Unë tërhiqem prej një pirgu akulli me dhëmbë flake
Pres e copëtoj drurin e kësaj peme që do jetë ngaherë e blertë
Një muzikant ngecet te telat e instrumentit të tij
Flamuri i Zi i kohës në asnjë histori fëmijësh
S’i afrohet një anijeje që s’është ende veç hija e saj
Ka ndoshta një mill për këtë shpatë
Por në këtë mbrojtëse ka tashmë një duel
Gjatë të cilit dy kundërshtarët çarmatosen
I vdekuri është më pak i poshtëruar
E ardhmja nuk është kurrë

Perdet që nuk janë ngritur kurrë
Valëviten në dritaret e shtëpive që do ndërtohen
Shtretër të rregulluar prej çdo zambaku
Shkasin nën llamba vese
Një mbrëmje do vijë
Copa arit të dritës shtangin nën myshqe të bruztë
Mbajnë gjithë tejdukshmërinë për ato që shohin
Ato shikojnë palmat mbi duart
Kurorat në sytë
Por zjarri i kurorave dhe i palmave
Ndizet s’bën veç mezi ndizet thellë në pyllit
Atje ku drerët duke përkulur kokën marrin në shenjë vitet
Nuk dëgjohet akoma veç një goditje e dobët
Nga vijnë mija zhurma më të lehta ose më të shurdhëta
E kjo goditje përjetësohet
Ka fustane që vibrojnë
E vibracioni i tyre është në harmoni me këtë goditje
Por kur dua të shikoj fytyrën e atyre që i mbajnë ato
Një mjegull e dendur çohet nga toka
Poshtë kambanoreve prapa rezervuarëve më elegantë
të jetës e të pjellorisë
Në grykat që erren midis dy malesh
Mbi det në kohën kur dielli bëhet më i vakët
Qeniet që më bëjnë shenjë janë të ndara nga yjet
Megjithatë karroca e lëshuar në revan të madh
Përlan deri ngurrimin tim të fundit
Që më pret atje poshtë ku statujat e bronzit e të gurit kanë këmbyer
vendet me statujat e dyllit
Banianë banianë

20. Gruaja ime

Gruaja ime me flokë prej zjarri drush
Me mendimet shkreptima nxehtësie
Me shtatin sahat rëre
Gruaja ime me shtat vidre mes dhëmbëve të tigrit
Gruaja ime me gojë kokarde e buqete yjesh të madhësisë
së fundit
Me dhëmbët prej gjurme miu të bardhë mbi tokë të bardhë
Me gjuhë qelibari e xhami të lëmuar
Gruaja ime me gjuhë nafore gjithë spica
Me gjuhë kukulle që hap e mbyll sytë
Me gjuhë prej guri të pabesueshëm
Gruaja ime me qerpikë shkopinjsh për shkrim fëmijësh
Me vetulla prej cepi çerdhe dallëndysheje
Gruaja ime me tëmthat prej tjegulle çati serash
Dhe avulli mbi xhama
Gruaja ime me shpatulla shampanje
E kroi me koka delfinësh mbi akull
Gruaja ime me kyçe shkrepësesh
Gruaja ime me gishtërinj kumarxhiu dhe asi zemre
Me gishtërinjtë prej sane të prerë
Gruaja ime me sqetulla kunadhesh e fasulesh
Nate të Shën - Gjonit
Voshtre e foleje shkallinash
Me krahë prej shkume deti e gryke
Dhe përzierjes së grurit e të mullirit
Gruaja ime me këmbë fushqete
Me lëvizje fabrike orësh dhe dëshpërimi
Gruaja ime me pulpa prej palce shtogu të zi
Gruaja ime me këmbë fillestaresh
Me këmbë vandaku çelësash me këmbë kallafatorësh që pinë
Gruaja ime me qafë elbi plot perla
Gruaja ime me gushën Luginë ari
Takimesh në shtratin e vetë përroit
Me gjinj nate
Gruaja ime me gjinjtë prej pirgjesh detare
Gruaja ime me gjinjtë vazo rubinësh
Me gjinjtë prej spektri trëndafili nën vesë
Gruaja ime me barkun si shpalosje freskoreje të ditëve
Me barkun prej kthetrash gjiganti
Gruaja ime me kurriz zogu që çan vertikalisht
Me kurriz merkuri
Me kurriz drite
Me zverkun prej guri të lëmuar e shkumësi të njomë
E prej buzëve të një gote ku sapo kanë pirë
Gruaja ime me këllqe kaikeje
Me këllqe llambadari e puplajash shigjete
E kërcej pendësh palloi të bardhë
E peshoreje të pandjeshme
Gruaja ime me vithe shtufi e amianti
Gruaja ime me vithe prej kurrizi mjellme
Gruaja ime me vithe pranvere
Me seks shpatëze
Gruaja ime me seks sistemimi dhe ornitorinku
Gruaja ime me seks alge e bonbonesh të dikurshme
Gruaja ime me seks pasqyre
Gruaja ime me sy gjithë lot
Me sy koleksioni armësh manushaqe e gjilpëre magnetike
Gruaja ime me sy savanesh
Gruaja ime me sy uji për të pirë në burg
Gruaja ime me sy pylli gjithmonë nën sëpatë
Me sytë prej niveli uji niveli ajri toke e zjarri

21. Përsa i përket hyjnisë
Luis Aragonit

“Pak para mesnatës pranë skelës.
“Nëse një grua flokë gafrruar të ndjek mos u bëj merak.
“Është kaltërsia. S’ke pse ta kesh frikë aspak kaltërsinë.
“Do të ketë një vazo të madhe leshverdhë në një pemë.
“Kambanorja e fshatit me ngjyra të përziera
“Do të shërbejë si pikë referimi. Merre me nge,
“Kujtohu. Gajzeri i brymët që hedh në qiell muguj fieri
“Të përshëndet.”

Letra e vulosur në tre qoshet me një peshk
Kalonte tani në dritën e lagjeve të jashtme
Si stema i një sunduesi.
Fundi i fundit
Bukuroshja, viktima, ajo që e thërritnin
Në lagje piramida e vogël lule djegëse
Shqepte vetëm për vete një re të ngjashme
Me një torbë mëshire.

Më vonë mburoja e bardhë
Që merrej me rangët e shtëpisë e të tjera
Duke e marrë punën aq fort me nge sa kurrë,
Fëmija me lëvozhgë, ai që duhej të ishte...
Por heshtje.
Një zjarr i madh tashmë jepte shkas
Në gjoksin e tij për një roman magjeps
Me personazhe bejlegtarë.
Mbi urë, në të njëjtën orë,
Kështu vesa në kokën e maçokut përkundej.
Natë - dhe iluzionet do kishin humbur.

Ja Etërit e bardhë që vijnë nga lutjet e mbrëmjes
Me çelësin e pamatur varur sipër tyre.
Ja kasnecët e përhimë; më në fund ja letra e tij
Ose buza e tij: zemra ime është një qyqe për Zotin.

Por koha që ajo flet, s’mbetet veç një mur
Që troket në një varr si pëlhurë e murrët.
Përjetësia kërkon një orë me byzylyk
Pak para mesnatës pranë skelës.

22. Lulja e diellit

Udhëtarja që përshkoi Tregjet në rënie të verës
Ecte mbi majat e gishtërinjve
Dëshpërimi i shtynte në qiell zambakët e saj të mëdhenj aq të bukur
E në çantën e dorës ishte ëndrra ime ky flakon kripësh
Që ka thithur vetëm ndrikulla e diellit
Topitjet shpaloseshin si avulli
Te Qeni që bëhet tym
Ku sapo qenë futur po-të e jo-të
Gruaja e re s’mund të shikohej atje veçse keq e vëngër
Do përballesha unë me ambasadoren e kripës
Ose nga lakorja e bardhë mbi honin e errët që e quajmë mendim
Balloja e shpirtdëlirëve a e arriti kulmin
Fenerët merrnin zjarr ngadalë në gështenjat
Zonja pa mbrojtje u gjunjëzua mbi Urën - e - Ndërrimit
Rrugës Git - le - Coeur tingujt s’ishin më të njëjtët
Premtimet e netëve u mbajtën më në fund
Pëllumbat udhëtarë puthjet e ndihmës
Takohen në gjinjtë e të panjohurës së bukur
Shigjetuar nën tylin e lajmërimeve të përsosura
Një fermë lulëzonte në mes të Parisit
E dritaret e sajë binin nga Kashta e Kumtrit
Por ende askush s’banonte atje nga shkaku i bujtësve të beftë
Bujtësit që njihen më besnikë se fantazmat
Disa ashtu si kjo grua kanë pamjen për të notuar
E në dashuri futet pak nga substanca e tyre
Kjo i fut ato më thellë vetvetes,
Unë s’jam lojë e ndonjë fuqie shqisore
Megjithatë bulkthi që këndonte në flokët e hirit
Një mbrëmje pranë statujës së Etien Marsel - it
Më hodhi një vështrim kuptimplotë
Andre Breton kalo tha ai

23. Dielli në lak
Pablo Pikasosë

Frigoriferi i madh e i bardhë në natën e kohërave
Që shpërndan në qytet ngjethjet
Këndon për vetveten
E fundi i këngës së tij ngjan me natën
Që e bën mirë atë që bën e qan
Një natë kur ruaja mbi një vullkan
Hapa pa zhurmë portën e një kabine dhe u hodha në këmbët
e ngadalësisë
Qe aq e bukur dhe e gatshme të më bindej
S’qe veç një rreze e rrotës së maskuar
Në rrugën e të vdekurve ajo mbështetej mbi mua
Kurrë verërat mbi prush s’na ndriçuan
Mikja ime qe shumë larg agimeve që formojnë rrethin
Qark një llambe boreale
Në kohën e rinisë sime të njëmijtë
E zbuta këtë silur që llapëtin
Vështrojmë të pabesueshmen besojmë aty kundër dëshirë sonë
Meqë zura një ditë gruan që doja
Ne lëshojmë drita fatlume
Ato digjen në kofshën para meje
Për t’u zotëruar është një tërfil që i kam shtuar
artificialisht fletën e katërt

Djegagurit më cekin
Si zogjtë që rrëzohen

Nën hije ka një dritë e nën këtë dritë ka dy
hije
Duhanxhiu i jep dorën e fundit punës së tij
Kërkon njësimin e vetvetes me peizazhin
Është një nga të ngjethurat e frigoriferit të madh

24. Ros Selavisë

“Andre Bretoni nuk do shkruajë më”
(“gazeta e popullit”, prill 1923)

I kam braktisur mbresat e mia,
mbresat e bukura të borës!

25. Letërthithëse hiri
Robert Desnosit

Zogjtë do mërziten

Nëse unë kisha harruar diçka

Bjerini kambanës së këtyre hyrjeve të shkollës mbi det
Këtë që do thërrasim myshku i menduar

Fillohet nga dhënia e rezultatit të konkursit
Domethënë sa lot mund të rrinë në një dorë gruaje

1° aq pak sa është e mundur
2° në një dorë mesatare

Ndërkohë që unë zhubros këtë revistë me yje

E që trupat e përjetshëm të futur njëherë e përgjithmonë
në zotërim të majës së maleve
Banoj egërsisht në një shtëpi të vogël të Voklyz

Zemra urdhër syrgjynosje

26. Nga “Dritë toke”
(1923)

La terre brille dans le ciel comme un astre
énorme au milieu des étoiles.
Notre globe projette sur la lune un
intense clair de terre.
“Le ciel”
Nouvelle astronomie pour tous.

27. Muaji mjaltit

Nga varen simpatitë reciproke? Ka xhelozi njëra më prekëse se tjetra.
Rivaliteti për një femër dhe për një libër, unë sorollatem gjithë qejf
në këtë errësirë. Gishti mbi tëmth nuk është tyta e revoles. Unë besoj se
ne kënaqeshim nga mendimet tona por mekaniku “Kot”që është më
krenari për refuzimet tona nuk pat për tu shqiptuar në gjithë këtë udhëtim
dasme. Pak më poshtë se yjet nuk ka gjë për të shikuar ngultas. Në çdo tren
qoftë, është e rrezikshme të përkulesh te dera. Stacionet ishin të shpërndara
qartë mbi një gji. Deti që për syrin e njeriut s’është kurrë aq i bukur sa qielli
nuk na ndahej. Në fund të syve tanë humbnin planet e bukura drejtuar nga
e ardhmja si ato të mureve të burgjeve.

28. Uzina

Legjenda e madhe e hekurudhave dhe e rezervuarve, lodhja
e kafshëve të karrocës dinë megjithatë të prekin në zemër disa
njerëz. Ja disa nga ata që njihen me rripin e transmisionit; ka
marrë fund për ata rregulli i frymëmarrjes. Fatkeqësitë e punës,
askush s’do më kundërshtojë, janë më të bukura se martesat
e interesit. Por ndodh që vajza e padronit përshkon oborrin.
Është më e lehtë të heqësh qafe një njollë lyre se një gjeth të
thatë; të paktën dora nuk fërgëllon. Në të njëjtën distancë nga
punishtja e fabrikimit dhe e dekorit prizmi i mbikëqyrjes
luan shpirtligësisht me yllin e marrjes në punë.

29. Pylli i murrmë*

Kapsulë njomëzake
etj
pjepër
aut
Zonjës Shën-Goben koha i duket e stërzgjatur vetëm fillikat
Një kotëletë fishket
Spikama e fatit
Ku
pa grila
ky çardak i bardhë
Ujëvarat
Druvarët janë të përkëdhelurit
Hukat
Sa e shëndetshme është era
era e bulmetores
Autori i Hanit të Engjëllit Ruajtës
Vitin e kaluar megjithatë është i vdekur
Me që ra fjala
Nga Tubinga te takimi im
Mbërrijnë të rinjtë Kepler Hegel
Dhe shoku i mirë

*Rembô flet

30. Letrat mbi duna
Xhuzepe Ungaretit

Orari i luleve të zgavërta dhe mollëzave të kërcyera na ftonte të lenim
kriporet vullkanike për vaskat e zogthave. Mbi një pecetë të kuqe kompakte
janë vendosur ditët e vitit. Ajri s’është më aq i kulluar, rruga s’është më
aq e gjerë sa trumbeta e shquar. Në një valixhe mbuluar me piktura krimbash
të mëdhenj marrin me vete mbrëmjet jetëshkurtra që janë vendi i gjunjëve
mbi një fron faljesh. Biçikleta të vogla plot brinjë rrotullohen mbi banak.
Veshi i peshqve, më i bigëzuar se dorëzonja, dëgjon të zbresin të mëdhenjtë
e rimtë. Midis pelerinave arabe të shkëlqyeshme ngarkesa e të cilave humb në
perdet, unë njoh një njeri që rrjedh nga gjaku im.

31. Dëgjoj guaskën

Unë s’kisha nisur që të shikoja ty ti ishe AGULLIMË

Asgjë s’ishte zbuluar
Të gjitha varkat tundeshin në breg
Duke i lënë të mirat (ti e di) e këtyre kutive bajamesh
Të trëndafiltat e të bardhat midis të cilave endej një drugë
argjendi
E unë të quajta Agullimë duke fërgëlluar

Pas dhjetë vjetësh
Unë të gjej përsëri në lulen tropikale
Që çel në mesnatë
Një kristal i vetëm bore që do mbushte kupën
e dy duarve të tua
E thërrisnin në Martinikë lulja e ballos
Ajo dhe ti ndani misterin e ekzistencës
Rruazën e parë të vesës që ka dalë shumë kohë para të tjerëve
përplot me ylbere që mbajnë gjithçka
Shikoj atë që m’u fsheh përgjithmonë
Kur ti fle në lirishtën e krahëve të tu nën
fluturat e flokëve
E kur rilind nga feniksi i burimit tënd
Në mendrën e kujtesës
Nga mëndafshi me tallaz enigmatik i shëmbëlltyrës në
një pasqyrë pafund
Duke nxjerrë gjilpërën nga ajo që s’do e shikojmë veç një herë
Në zemrën time të gjitha flatrat e barit qumështor
Marrin me qira atë që më thua ti

Ti vesh një fustan vere që s’e njeh më veten
Thuajse të palëndët stërpikur nga gjithë anët
me magnete në formë patkoi me një pigment portokall
me të kuqen e bukur
me këmbët blu

32. Në gjysmëhijen e bukur

Në gjysmëhijen e bukur të 1934 - ës
Ajri ishte një ngjyrë trëndafili e shkëlqyer barbuni
E pylli kur po bëhesha gati të futesha aty
Niste me një pemë me gjethe prej letre cigaresh
Sepse unë të prisja
E nëse ti shëtit me mua
Nuk ka rëndësi se ku
Goja jote është vrug me gjithë qejf
Nga ku rinis pa pushim rruga blu e hallakatur dhe e thyer që ngjitet
Për tu murrëtyer në vragë
Të gjitha mrekullitë nxitonin në takimin tim
Një ketër kishte ardhur për të vënë barkun e bardhë mbi zemrën time
Nuk di si mbahej
Por toka ishte plot reflekse më të thella se ato të ujit
Sikur metali të kishte shkundur më në fund guallin e vet
Dhe ti e shtrirë mbi detin e lemerishëm të gurëve të çmuar
Ti vërtiteshe
E zhveshur
Në një diell të madh fishekzjarrësh
Unë të shikoja që zbrisje ngadalë nga amebat
Guaskat e vetë iriqit të detit unë isha aty
Kërkoj falje tashmë s’isha më aty
Kisha ngritur kokën sepse peshtafi i gjallë me push të bardhë
më pat lënë
Dhe isha i trishtuar
Qielli midis gjetheve ndriçonte i lebetitur e i paepur
si një pilivesë
Sapo do mbyllja sytë
Kur dy faqet e pyllit që befas qenë mënjanuar u shembën
Pa zhurmë
Si dy gjethet kryesoret të një lule Shëngjergji shumë të madhe
Të një lule të aftë për të nxënë gjithë natën
Unë isha aty ku ti më sheh
Në parfumin që ndjehet më gjithë forcën
Para se ato të ktheheshin si çdo ditë në jetën e paqëndrueshme
Pata kohë për të vënë buzët e mia
Në kofshët e tua prej xhami